طراحی و اعتبار سنجی الگوی برنامه درسی مساله محور با تاکید بر نقش مهارت های زندگی در دوره اول متوسطه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه. ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه. ایران.

چکیده

پیشینه و اهداف: این تحقیق باهدف طراحی و اعتبار سنجی الگوی برنامه درسی مساله محور با تاکید بر نقش مهارت های زندگی در دوره اول متوسطه انجام شد. روش‌ها‌: روش پژوهش از نوع آمیخته و طرح اکتشافی است. در بخش کیفی از روش تحلیل محتوای کیفی جهت دار برای طراحی الگو و در بخش کمی از روش پیمایشی برای اعتبارسنجی الگو استفاده شد. دادهها از طریق اسناد بالادستی و متون علمی در بازه زمانی 2023-2000 گردآوری گردید. روش تحلیل داده ها در بخش کیفی کدگذاری استقرایی و در بخش کمی، تحلیل عاملی تأییدی شاخص های توصیفی میانگین، انحراف معیار و آزمون استنباطی کندال (W) بود. پس از دستیابی به الگوی پیشنهادی از طریق پرسشنامه محقق ساخته با 16 نفر از صاحب نظران به روش نمونه گیری هدفمند جهت اعتبار سنجی الگو نظرخواهی شد. یافته‌ها: از جمله نتایج به دست آمده در این پژوهش، 70 کد محوری مربوط به ویژگیهای عناصر هدف، محتوا، تدریس، فعالیتهای یادگیری، گروه بندی، منابع، زمان، مکان و ارزشیابی بود. در مرحله کمی پس از تحلیل عاملی تأییدی پرسشنامه محقق ساخته توسط نرم افزار PLS  انجام شد و الگوی بدست آمده، با ۷۰ متغیر، پس از تحلیل عاملی تأییدی و برازش مناسب و همچنین بررسی توافق صاحب نظران، اعتبار سنجی و ارائه شد. نتیجه‌گیری: در نتیجه پیاده سازی طرح برنامه درسی مورد نظر با تاکید بر نقش مهارت های زندگی دانش آموزان اول متوسطه  بدست آمده در مدارس اول متوسطه، می تواند در راستای اهداف آموزشی بسیار موثر واقع شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


 بابادی، امین و مشکانی، محمد. (1390). مقیاس مهارت های زندگی: تدوین و هنجاریابی، ابزاری معتبر برای سنجش مهارت های زندگی دانش آموزان ابتدایی. مطالعات روانشناسی تربیتی، 8(14)، 1-22.
بندک، موسی، ملکی، حسن، عباس‌پور، عباس و ابراهیمی قوام، صغری. (1393). بررسی تاثیر آموزش مهارت های زندگی بر خلاقیت دانش‌آموزان. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 4(1)، 189-200.
بندک، موسی، ملکی، حسن، عباس‌پور، عباس و ابراهیمی قوام، صغری. (1394). تاثیر آموزش مهارت های زندگی بر خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان. روانشناسی تربیتی (روانشناسی و علوم تربیتی)، 11(37)، 21-31.
جلیلی نیا، فروز و احمدی، پروین. (1400). شناسایی مولفه‌های برنامه درسی مساله محور مبتنی بر رویکرد زیبایی‌شناسی. آموزش در علوم انتظامی، 9(32)، 161-190. SID. https://sid.ir/paper/952255/fa
حسینی، سیدمحمدحسین. (1399). نقدی بر کتاب برنامه درسی در دوره متوسطه. پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 20(10)، 19-47. SID. https://sid.ir/paper/526819/fa
حنیفی، فریبا و اسکندری‌نیا، فرحناز. (1390). بررسی رابطه بین آموزش بزرگسالان (والدین) و مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان. تحقیقات مدیریت آموزشی، 3(2 (مسلسل 10))، 49-70.
دیبایی صابر، محسن. (1399). شناسایی و اولویت‌بندی روش‌های یادگیری غیررسمی معلمان دوره اول متوسطه (مورد مطالعه: معلمان دوره اول متوسطه شهر تهران). آموزش و توسعه منابع انسانی، 7(26)، 124-141. SID. https://sid.ir/paper/387098/fa
رحیمی، علیرضا، خرم‌آبادی، یدالله، نوابی، یاور و معین، راهله. (1395). بررسی میزان تاثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر کاهش رفتارهای خطرساز دانش‌آموزان پسر دوره متوسطه در معرض خطر. مجله علمی پژوهان، 15(1)، 44-52. SID. https://sid.ir/paper/252924/fa
رمضی، فریدون. (1401). طراحی و اعتباریابی الگوی برنامه درسی مسئله‌محور در درس ریاضی دوره ابتدایی. پایان‌نامه برای کسب درجه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی. ص 3.
شیخ‌الاسلامی، علی، جعفری، عیسی و عبادیان، علی. (1395). تاثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر خودپنداره‌ی دانش‌آموزان دارای افت تحصیلی. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 10(32)، 0-0.
صفاریه، محدثه. (1394). بررسی ضرورت آموزش مهارت‌های زندگی به دانش‌آموزان ابتدایی. همایش ملی آموزش ابتدایی. SID. https://sid.ir/paper/858330/fa
عاشوری، محمد، جلیل‌آبکنار، سیده سمیه، حسن‌زاده، سعید و پورمحمدرضای تجریشی، معصومه. (1391). اثربخشی آموزش مهارت زندگی بر سلامت روان دانش‌آموزان کم‌شنوا. آرشیو توانبخشی (توانبخشی)، 13(4 (مسلسل 54))، 48-57.
عرب‌گل، فریبا، محمودی‌قرایی، جواد و حکیم‌شوشتری، میترا. (1384). اثر برنامه آموزش مهارت‌های زندگی بر عملکرد دانش‌آموزان سال چهارم دبستان. تازه‌های علوم شناختی، 7(3 (مسلسل 27))، 51-57.
غریبی، حسن و قلی‌زاده، زلیخا. (1386). سطح مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان راهنمایی و متوسطه استان کردستان. نوآوری‌های مدیریت آموزشی (اندیشه‌های تازه در علوم تربیتی)، 3(1 (مسلسل 9))، 117-141.
کاکابرایی، کیوان و مرادی، علیرضا. (1396). تاثیر آموزش برنامه حل مساله‌محور بر مشکلات رفتاری دانش‌آموزان. روانشناسی افراد استثنایی، 7(25)، 175-202. SID. https://sid.ir/paper/512953/fa
کریمی، فریبا و فکری، سعیده. (1392). سنجش مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان پایه اول متوسطه. آموزش و ارزشیابی (علوم تربیتی)، 6(22)، 73-85.
گرشاسبی، ایوب، فتحی واجارگاه، کوروش و عارفی، محبوبه. (1400). جایگاه قومیت در برنامه‌های درسی پنهان دوره دوم متوسطه. مطالعات برنامه درسی، 16(61)، 27-58. SID. https://sid.ir/paper/1052622/fa
محمودی، فریده، بهروزسرچشمه، سعیده، کریمی، مسعود، انصاری شهیدی، مجتبی و جلیل‌آبکنار، سیده سمیه. (1395). تاثیر آموزش مهارت زندگی بر کفایت اجتماعی دانش‌آموزان آهسته‌گام. توانمندسازی کودکان استثنایی، 7(19)، 60-67.
مهوش ورنوسفادرانی، عباس، ادیب سرشکی، نرگس و موللی، گیتا. (1391). تاثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر میزان مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان کم‌شنوای فراگیر. پژوهش در علوم توانبخشی، 8(3)، 477-488.
میرزمانی، سیدمحمود، آزور، فتاح، دولتشاهی، بهروز و عسکری، علی. (1391). اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی بر کاهش علایم افسردگی دانش‌آموزان. تحقیقات علوم رفتاری، 10(2 (پی در پی 23))، 124-132.
نجفی، محمود، بیگدلی، ایمان‌الله، دهشیری، غلامرضا، رحیمیان بوگر، اسحاق و طباطبایی، موسی. (1391). نقش مهارت‌های زندگی در پیش‌بینی سلامت روان دانش‌آموزان. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی (فرهنگ مشاوره)، 3(11)، 101-116.
ولی‌پور، احمد، بالویی جامخانه، عزت‌الله و سقایی، سحر. (1392). بررسی و مقایسه تاثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر میزان رضایت از زندگی دانش‌آموزان. تحقیقات مدیریت آموزشی، 4(4 (مسلسل 16))، 39-56.
 
References
 Alsamadani, H. A. (2022). Flipping EFL Classrooms: Impacts on Students' Achievement and Life Skills Learning. International Journal of Computer Science & Network Security22(4), 229-236.‏
Forester, B. E., Holden, S. L., Woltring, M., & Hauff, C. (2020). Life Skills Programming: A Case Study of DI Student-Athletes' Perceptions and Suggestions. Journal of Issues in Intercollegiate Athletics.‏
Gim, N. G. (2021). Development of life skills program for primary school students: Focus on entry programming. Computers10(5), 56.‏
Harris, A., Jones, M., & Crick, T. (2020). Curriculum leadership: a critical contributor to school and system improvement. School Leadership & Management40(1), 1-4.
Maddah, D., Saab, Y., Safadi, H., Abi Farraj, N., Hassan, Z., Turner, S., ... & Salameh, P. (2021). The first life skills intervention to enhance well-being amongst university students in the Arab world:‘Khotwa’pilot study. Health Psychology Open8(1), 20551029211016955.‏
Ronkainen, N. J., Aggerholm, K., Ryba, T. V., & Allen-Collinson, J. (2021). Learning in sport: From life skills to existential learning. Sport, Education and Society26(2), 214-227.‏
Shek, D. T., Lin, L., Ma, C. M., Yu, L., Leung, J. T., Wu, F. K., ... & Dou, D. (2021). Perceptions of adolescents, teachers and parents of life skills education and life skills in high school students in Hong Kong. Applied Research in Quality of Life16, 1847-1860.‏
Tyagi, C., & Kumari, A. (2020). Acquisition of Life Skills through Social Media by Senior Secondary Students. Journal on School Educational Technology, 16(3).‏
VanTassel-Baska, J., & Wood, S. M. (2023). The integrated curriculum model. In Systems and models for developing programs for the gifted and talented (pp. 655-691). Routledge.
Yuen, M., Lee, Q. A., & Chung, Y. B. (2021). Meaning in life, connectedness, and life skills development in junior secondary school students: teachers’ perspectives in Hong Kong. Pastoral care in education39(1), 67-83.‏