نقد مبانی فلسفی انسان فرهیخته ترسیم شده در سند آموزش‌وپرورش جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، کد پستی 14665889، تهران، ایران

چکیده

پیشینه و اهداف: هدف پژوهش حاضر، نقد مبانی فلسفی انسان فرهیخته در آموزش‌­وپرورش جمهوری اسلامی ایران است. روش‌ها:‌ برای دست‏یابی به این هدف، از روش فلسفی (تحلیل تفسیری، انتقادی و استنتاجی) بهره گرفته شد. یافته‌ها: نتایج بررسی نشان داد که مبانی فلسفی تربیت در سند در بستر دینی؛ یعنی اسلام شکل گرفته است، درنتیجه، بنیان‌های نظری در تربیت انسان فرهیخته آموزه‌های دینی و قرآنی است. بررسی مبانی فلسفی تربیت نشان داد که تصویر انسان فرهیخته را نمی‌توان تنها ذیل مبحث مبانی انسان‌شناسی مشاهده کرد. این تصویر در سند در لابه لای مباحث حوزه‌های هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی و ارزش‌شناسی قابل بازیابی است. بسیاری از اهداف و ویژگی‌های اشاره‌ شده در سند آموزش­وپرورش در تربیت انسان فرهیخته، جنبة آرمانی داشته و تحقق آن‌ها در نظام آموزشی با توجه به امکانات آموزشی و پرورشی دشواراست. نتیجه‌گیری:  با توجه به این‌که مباحث اساسی مطرح‌شده در هریک از مبانی فلسفی انسان فرهیخته در چگونگی و نوع تربیت انسان فرهیخته دخیل هستند و بین مبانی فلسفی انسان فرهیخته و مؤلّفه‌های اساسی آن رابطه وجود دارد؛ لذا انتظار براین است که در مرحلة بازنگری سند نقدهای مطرح‌شده مورد توجه قرار گیرد. این نقد می‌تواند یک سری دستاوردهایی را برای نظام آموزشی کشور داشته باشد؛ می‌تواند به مبانی فلسفی سند آموزش­وپرورش قوام و استحکام بخشد و نقاط قوت آن را نشان دهد و اگر کاستی‌ها و خلأهایی در آن وجود داشته باشد در جهت برطرف کردن آن‌ها تلاش شود. 

کلیدواژه‌ها