ارائه الگوی رهبری مجازی در مدارس ابتدایی استان اردبیل (روش نظریه داده‌بنیاد چندگانه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، اردبیل، ایران.

2 گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

10.48310/jcdr.2025.19569.1190

چکیده

پیشینه و اهداف: اداره و رهبری‌ مدرسه در فضـای‌مجازی‌ یکی‌ از عمده ­ترین‌ مسـائل‌ مدیران مدارس بوده اسـت.‌ چنانچه طبق یافته­ های مطالعات گذشته، عملکرد مدیران مدارس مجازی با مدیران مدارس سنتی تفاوت­های اساسی دارد. باید گفت رهبری مجازی فرآیند نفوذ اجتماعی در عصر جدید است که می تواند باعث تغییرات خوبی در نگرش، رفتار و عملکرد کارکنان گردد. هدف از انجام این تحقیق ارائة الگوی رهبری مجازی در مدارس ابتدایی استان اردبیل بوده است. روش: پژوهش حاضر، با رویکرد پژوهش کیفی از نوع نظریة داده‌بنیاد چندگانه انجام شده است. محیط پژوهش متشکل از مدیران مدارس و فرهیختگان حوزة مدیریت آموزشی در استان اردبیل  بود؛ در همین راستا با 20 نفر از فرهیختگان مدارس ابتدایی مصاحبه به عمل آمد. روش نمونه­ گیری به صورت هدفمند از نوع گلوله برفی بود. جهت تحلیل اطلاعات نیز از الگوی پارادایمی با رهیافت نظامند استراوس و کوربین (2007) استفاده شد. به منظور اعتبار بخشی به یافته ­ها نیز از معیارهای تناسب، منطق و عمق بخشی به یافته بر اساس مطالعات گذشته بهره گرفته شد. یافته ها: نتایج پژوهش حاکی از آن است که رهبری مجازی در مدارس استان اردبیل  با شرایط علّی (تقویت تعاملات درون مدرسه­ای و تقویت تعاملات برون مدرسه­ ای)،  شرایط محیطی (زیرساخت­های فناوری و حمایت و پشتیبانی)، شرایط تسهیل ­گر (تسهیل مهارت­ های ارتباط مجازی و فرهنگ استفاده از فناوری) محقق می­گردد و با راهبردهای توسعة رهبری مجازی( توانمندسازها و آموزش با فناوری) قوام پیدا می­کند. بحث و نتیجه گیری: رهبری مجازی در مدارس ابتدایی می­تواند به پیامدهایی همچون  افزایش همکاری و تعامل مجازی، ارتقای مهارت‌های فناورانه در مدرسه، بهبود روابط و پیوند مدرسه و خانواده، توسعة مهارت‌های ارتباطی دیجیتالی در مدرسه، افزایش بهره­ وری در کارکردهای مدرسه به لحاظ تسریع در امورات مدرسه بیانجامد.

کلیدواژه‌ها