تحلیل محتوای بخش زمین‌شناسی کتاب‌های علوم تجربی متوسطه اول بر اساس روش ویلیام رومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده بهداشت.دانشگاه علوم پزشکی همدان.ایران

2 دانشجوی کارشناسی ،گروه آموزش علوم تجربی، دانشگاه فرهنگیان، رشت، ایران

3 دانشجوی کارشناسی گروه آموزش علوم تجربی، دانشگاه فرهنگیان، رشت، ایران

4 دانشجوی کارشناسی گروه آموزش علوم تجربی، دانشگاه فرهنگیان، رشت، ایران.

چکیده

پیشینه و اهدا ف: کتاب‌های درسی از مهم‌ترین منابع آموزشی به شمار می‌آیند و نقش اساسی در شکل‌گیری یادگیری فعال و پایدار در دانش‌آموزان دارند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای بخش زمین‌شناسی کتاب‌های علوم تجربی دوره متوسطه اول (پایه‌های هفتم، هشتم و نهم؛ چاپ ۱۴۰۳) و ارزیابی میزان فعال بودن متن و تصاویر بر اساس شاخص «ضریب درگیری» روش ویلیام رومی انجام شد. روش ها: این پژوهش از نوع کاربردی و کمی– تحلیلی با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوای ویلیام رومی است. جامعه آماری شامل تمامی متون، تصاویر، نمودارها و عناصر مرتبط با مباحث زمین‌شناسی ۹ فصل منتخب از سه پایه بود. هر واحد محتوایی به‌صورت نظام‌مند کدگذاری و به مقوله‌های فعال، غیرفعال و خنثی طبقه‌بندی شد. ضریب درگیری برای متن و تصاویر با استفاده از فرمول استاندارد ویلیام رومی محاسبه شد. پایایی تحلیل با ضریب کاپا (Cohen’s kappa = 0.85) و روایی ابزار با مطابقت با منابع معتبر و استانداردهای روش ویلیام رومی تأیید گردید.یافته ها: نتایج نشان داد که محتوای متنی فصل‌های زمین‌شناسی پایه‌ی هفتم (ضریب درگیری 75/0) فعال‌تر از پایه هشتم (41/0) است و هر دو پایه تا حدی یادگیری فعال را تقویت می‌کنند. در حالیکه، محتوای زمین‌شناسی پایه نهم (2/0) غیرفعال بود. همچنین، ضریب درگیری تصاویر و جداول در تمام پایه‌ها پایین (28/0) و بیانگر غیرفعال بودن عناصر دیداری بود. نتیجه گیری: بازنگری در طراحی متن، تصاویر و نمودارهای آموزشی برای ارتقای یادگیری فعال، مشارکت دانش‌آموزان و تقویت تفکر انتقادی ضروری است و می‌تواند موجب بهبود کیفیت یادگیری و انگیزه تحصیلی شود

کلیدواژه‌ها

موضوعات